Drie van de vijftien onderzochte leenaanbieders lieten de rente op een doorlopend krediet ongewijzigd. Tien van hen voerden zelfs een renteverhoging uit. Slechts twee aanbieders verlaagden de rente op het doorlopend krediet. De renteverlaging van de ECB is van invloed geweest op zowel de hypotheek- als de spaarmarkt. De leenmarkt lijkt er echter niet door te worden beïnvloed. Sterker nog, er is juist een omhooggaande beweging te constateren. Paul Huibers van Money Magazine: "Waar banken zelf voordeliger kunnen lenen door de vele renteverlagingen van de ECB, wordt dit voordeel niet altijd doorberekend aan de consument."

Risico-opslag

Risico-opslag is het gedeelte van de rente dat het risico van de geldverstrekker afdekt. Dat risico is bij een consumptief krediet hoger dan bij langere leningen zoals hypotheken, omdat er doorgaans geen sprake is van onderpand. Ondanks de lagere kosten voor de banken zelf, kunnen zij toch hoge rentes hanteren om verliezen op andere fronten (beurs, spaarmarkt, etc.) enigszins te compenseren. Woordvoerder van de Consumentenbond Marcel van Beusekom sluit niet uit dat dit gebeurt. "Het risico bestaat dat banken in deze barre tijden het ene gat met het andere dichten."

Mariska van Ravenswaaij van SNS Bank ziet geen direct verband tussen de risico-opslag en de kredietcrisis. "SNS Bank heeft de risico-opslag in elk geval niet verhoogd." Volgens van Ravenswaaij is de hoogte van een rente afhankelijk van de ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt en dus ook van de ECB rente. Echter, er spelen veel meer factoren een rol. Het is maar net waar een bank de focus op legt en welke keuzes ze maakt. Sommige banken hebben een koppeling met de Euribor, waardoor zij meebewegen met dit tarief. Van Ravenswaaij: "SNS Bank heeft deze koppeling niet, maar kan er wel voor kiezen om mee te gaan."

Geld lenen zonder grote financiële risico’s te lopen is niet eenvoudig. Consumenten kunnen daarom vanaf vandaag op de site van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting met de Risicometer Lenen controleren of het verstandig is een lening af te sluiten.

Met de Risicometer Lenen kan de consument controleren of de lening in zijn budget past en of hij de maandelijkse aflossing wel wil betalen.

Lening afbetalen zware last

Zo’n 660.000 huishoudens in Nederland (8,8% van alle huishoudens) hebben een persoonlijke lening of een doorlopend krediet van gemiddeld € 12.400, -. Volgens de monitoring betalingsachterstanden ervaart een kwart van deze huishoudens (165.000) het afbetalen als een zware last. Door met de Risicometer Lenen te komen hoopt het Nibud dat consumenten minder snel een lening afsluiten die eigenlijk niet binnen hun budget past.

Overkreditering

Kredietverleners moeten ervoor waken dat er geen overkreditering plaatsvindt volgens de Wet Financieel Toezicht. Maar helaas is nergens omschreven wat overkreditering precies is. Zo kan het gebeuren dat een gezin met een netto inkomen van €1700,- , twee kinderen en een huur van € 400,- per maand bij kredietverleners zo’n € 5.000,- mag lenen. Terwijl de Risicometer Lenen in dat geval een rood advies geeft. Een rood advies houdt in dat als dit gezin deze lening afsluit, zij de aflossing als een zeer zware last gaan ervaren.

Verantwoord Lenen

Het Nibud benadrukt niet als een soort moraalridder met geheven vingertje tegen lenen te ageren: "Een wasmachine die vervangen moet worden, of een haperende auto. Iedereen kan voor uitgaven komen te staan, waar men op dat moment geen geld voor heeft."

Zolang de maandelijkse aflossing betaald kan worden is lenen verantwoord. Maar juist in deze onzekere tijden, waarbij veel mensen onzeker zijn over hun baan is het verstandig om geen financiële risico’s te nemen.

De consument moet bij de Risicometer lenen zelf invullen wat zijn inkomen is, hoe hij woont, of hij autokosten heeft of al een lening heeft. De Risicometer berekent dan wat de maandelijkse uitgaven zijn die bij dat huishouden horen voor bijvoorbeeld de boodschappen en kleding. Op basis daarvan geeft de Risicometer aan of er nog ruimte is voor de aflossing van de gewenste lening.

AFM schrijft waarschuwing bij lenen

Per 1 april 2009 moet bij reclames over lenen een waarschuwing volgen over de gevolgen van de lening. De banken hoeven de tekst niet zelf te schrijven. Dat doet de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Naast de tekst zorgt de AFM ook voor een waarschuwingssymbool. Het doel van de waarschuwing is om de geldleners te wijzen op de gevolgen van de lening. Op dit moment zijn de teksten en symbolen nog niet bekend. De AFM zet ze binnenkort op de website. De maatregel geldt overigens niet voor hypotheken die gebruikt worden voor de aankoop, onderhoud of verbetering van de eigen woning.